DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Abdullah Damar
Abdullah Damar
Giriş Tarihi : 13-05-2024 07:48

Tanzimat Dönemi Maarif Modeli

……………………………………………………….

Bu yazımıza başlarken başlık koymayacağız, yazının sonunda iki başlık önereceğiz, hangisini tercih edeceğiniz size kalmış!

Geçmiş zaman mı, şimdiki zaman mı bilinmez, eğitim ile ilgili bir rapor yayınlanır. Raporda, maarifin genel olarak maddi ilerleme ve refaha erişimdeki rolünün önemi ile başlar. Bunu takip eden kısımda ülke nüfusunun eğitimden yararlanması gereği üzerinde durulur. Üçüncü konu olarak mevcut eğitimin ve özellikle ilköğretimin eleştirisi üzerine yoğunlaşılır.

İlköğretim meselesini izleyen pasajda yüksek okullarının azlığı ve bunun yarattığı sorunlara değinilir. Bundan sonra vurgulanan temel hususlar sekiz ana madde halinde özetlenir.

Söz konusu maddeleri müteakip daha somut konulara geçilir ve ilk önce devlet eliyle kurulacak okulların taşrada hangi yoğunlukta kurulacaklarının vizyonu sunulur. Sonra lise ve ortaokulların maarifteki rolü üzerinde durulur. Bu okullarla bağlantılı olarak farklı cemaatlere mensup gençlerin karma eğitimi meselesi tartışıldıktan sonra diğer bir somut konuya, eğitim modernleşmesinin finansmanı ve bütçe sıkıntıları hususuna gelinmekte ve söz konusu sıkıntılara rağmen eğitim reformunu devam ettirmenin gereği vurgulanır.

Bu bağlamda karşıya çıkan bir diğer problem halktan toplanması gereken yardımlar ve hatta eğitim vergisi konusudur. Raporun bundan sonraki kısmında maarifin gelişmesinin bağlı olduğu entelektüel sermaye araçları, yani nitelikli öğretmenler ve ders kitapları üzerinde durulur. Ders kitapları konusu ele alınırken değinilen önemli bir diğer husus eğitim dili meselesidir. Raporda buraya kadar sayılan konular ele alındıktan sonra son kısım sözü edilen bu konuların gerçekleştirilmesine ilişkin pratik çözümler ve önerilerden oluşur.

Raporda önce dünyadaki refahın aslî kaynağının fenler ve eğitim olduğu vurgulanıyor. Sonra insanlığın zaman içerisinde olgunluk yönünde eğilim kazandığı belirtiliyor ve insanoğlunun uygarlık doğrultusunda ilerleme sağlayabilmesinin ve sanatlara ve sanayiye dair buluşları gerçekleştirip bayındırlık altyapısını meydana getirmesinin ilm-ü marifete bağlı olduğunun altı çiziliyor. Burada ilm-ü marifet terimleri üzerinde biraz durmak gerekir. İlm kavramı İslâm kültüründe ilâhî ve beşerî bilgi yanında müspet bilimler için de kullanılmaktadır. Dolayısıyla anlamı oldukça kapsayıcıdır. Marifet terimi ise geleneksel kültürde Allah ve O’nun sıfatları, fiilleri, isimleri ve tecellileri hakkında manevi deneyimler yoluyla doğrudan elde edilen bilgi anlamına geliyor. Dolayısıyla uygar dünyanın parçası olan milletler ve halkların yeryüzünün iktisadi zenginliklerinden hissedar olmaları ancak insan eğitiminin (terbiyyet-i insâniyye) eksiksiz araçlarının oluşturulması ile mümkün olur.[i]

Maarif Modeli, medeniyetimizin üzerine inşa edildiği temel kavramlar olan aklıselim (İnsanı diğer canlılardan ayıran ve onu sorumlu kılan temyiz gücü, düşünme ve anlama melekesi) , kalbiselim (Kalbî hayatta tezahür eden aşk, akla akıl ile veda etmektir. Aklın yetersizliğini akılla anlamak vahye muhatap olmanın da vesilelerinden biridir.) ve zevkiselim (Okunduğunda veya üzerinde taşındığında Allahü teâlânın muhâfazasına (korumasına) kavuşmaya vesîle (sebeb) olan âyet-i kerîmeler.) sahibi nesiller yetiştirmek için madde-mana, akıl-duygu, nefis-vicdan, insan-toplum ve zaman-mekân dengesini gözetir.[ii]

Sonuç olarak maarif, vakti zamanında sosyal disiplini sağlayan, Maarif Bakanının deyimiyle “Eğitimi güçlendirirken aynı zamanda takvayı muhafaza etme” amacını gütmeliydi.

Başlık önerileri;

1-Tanzimat Dönemi Maarif Modeli.

2-Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli.

 

 

[i] Tanzimat Doneminde Eğitim Reformunun Donum Noktası: 1869 Tarihli Maarif-i Umumiye Nizamnamesi, Esbab-ı Mucibe Layihası ve Đdeolojik Temelleri. Selçuk Akşin Somel

[ii] Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. s.6

NELER SÖYLENDİ?
@
Abdullah Damar

Abdullah Damar

DİĞER YAZILARI Milli Eğitim Akademisi; Eğitim Fakültelerine ve Öğretmenlik Mesleğine Darbe! Farklılaştırılmış Öğretim Okul Temelli Planlama Nedir, Süreç Nasıl İşleyecektir? Sosyal Gruplarda Çatışma Etkili Sınıf Yönetimi Becerileri Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Üzerine Değinmeler Öğrenme-Öğretme İlkeleri ve Özellikleri Öğrenci Motivasyonu için Ailelere Öneriler Öğrenci Motivasyonu için Öneriler Öğrenci Motivasyonunu Düşüren İfadeler Motivasyon ve Öğrenci Başarısı Öğretmen Atamalarında Belirsizlik! Sınıf İçi Etkinliklere Katılımın Engelleri Öğrencilerin Etkinliklere Katılımını Sağlamaya Yönelik İlkeler Öğrencilerin Unutamadığı Öğretmen Davranışları Öğrencilerin Sınıf İçi Etkinliklere Katılımı Eğitimden Erken Ayrılma Müzik ve Resim Yeteneği Olan Öğrencilere BİLSEM’de Engel! Okullaşmayı Azaltan Unsurlar (2) ; Devamsızlık! Okullaşmayı Azaltan Unsurlar; Eğitim Dışındaki Çocuklar Lider Öğretmenliğin Neresindeyiz?? Sınıf Yönetimi ve Özellikleri Çocukları Kitap Okumaktan Uzaklaştırma Yöntemleri! Merak ve Yaratıcılığın Panzehiri Disiplin Amirinin Şikâyetçi/Mağdur Olması Durumunda Oluşan Hukuksal Durum Sosyal ve Duygusal Beceriler ile Akademik Başarı Arasındaki İlişki Öğrenme için Değerlendirme İlkeleri Kamusal Eğitim Aşındırılıyor! Mesleki İyilik Hali Nasıl Sağlanır? Eğitim Sistemi Çocuklara Sosyal ve Duygusal Becerileri Kazandırabiliyor Mu? Örtük Müfredatın Önemi Demokratik Toplumlarda Müfredat Nasıl Belirlenir? Öğrenme Akışının Dört Aşaması KESK, Yeni Bir Mutabakatla Ayağa Kalkmalıdır! Sınıfta Yaratıcılığı Sağlayan ve Engelleyen Unsurlar Yaratıcı Öğretmenlerin Özellikleri Göçmen Öğrencilerin Yaşadığı Sorunlar Devlet Memurluğundan Çekilmiş Sayılma Halleri Nelerdir? Lider Öğretmenler Ne Yapmalı? Öğretmen Motivasyonuna Etki Eden Faktörler Okul Kayıtları, Eğitim Hakkı ve Fırsat Eşitliğini Ortadan Kaldırıyor! İnsandaki Sermaye Türlerinin Farkında Mıyız? Kamu Görevlileri Sendikaları Yasası Nasıl Olmalı? Memuriyetten Çekilenlerin Yeniden Atanması Nasıl Olur? Laiklik Elden Gitti Mi? Devlet Kurumlarının Engelli Personel Çalıştırma Yükümlülüğü Kız Çocuklarının Eğitime Kazandırılması Mı, Laikçi Hezeyanlar Mı? Memurluğun Sona Ermesi Nasıl Gerçekleşir? MEB’den Yaz Okuluna Tırpan! Disiplin Cezaları Geri Alınabilir mi? Disiplin Amirinin Hafiflettiği Cezaya İtiraz Edilebilir Mi? Memuriyetten Ayrılanlara Disiplin Cezası Verilebilir Mi? Disiplin Cezalarının Sicilden Silinmesi Nasıl Olur? MEB’in Yeni Eğitim Politikaları Disiplin Cezalarında Tekerrür Sanal Kamusal Alanın Önemi “Sol” Neden Başarısız? Ortak Politikalar Mutabakat Metninde Öğretmen Disiplin Cezasını Ağırlaştıran Haller Vilayet Maarif Meclislerinin Kurulması Depremzede Öğretmenlere Şartsız Tayin Hakkı Verilmelidir! İlk Maarif Müdürlüğü Ne Zaman Kuruldu? Soruşturma Raporunda Hangi Teklifler Getirilir? 76.Madde Şube Müdürleri İdari İzin Kullanan Depremzede Öğretmenler Ek Ders Ücreti Alabilir Mi? Eğitim Nedir, Ne Değildir?
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA